ეგეოსურ სამყაროსთან ურთიერთობის საკითხი თრიალეთის კულტურის აღმოჩენასთან ერთად წარმოიშვა და დღემდე ერთ-ერთ გადაუჭრელ სამეცნიერო პრობლემად რჩება. ამ კულტურის აღმომჩენი პროფ. ბ. კუფტინი ჯერ კიდევ XX საუკუნის 40-იანი წლების დასაწყისში მიუთითებდა თრიალეთის გორასამარხებში აღმოჩენილი ცალკეული არტეფაქტების მსგავსებაზე კრეტის და კონტინენტური საბერძნეთის ბრინჯაოს ხანის მასალებთან.

XX საუკუნის II ნახევარში საქართველოში წარმოებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დაგროვდა ბრინჯაოსა და ვერცხლისაგან დამზადებული საკმაოდ მრავალრიცხოვანი ზოომორფული (ცხოველსახოვანი) გამოსახულებები, რომლებიც სამეცნიერო ლიტერატურაში ქართული მატერიალური კულტურისა და ჩვენი ქვეყნის მოსახლეობის რწმენა-წარმოდგენებთან დაკავშირებული საკითხების კვლევის მნიშვნელოვან პირველწყაროდაა მიჩნეული.

2006 წელს არქეოლოგიური გათხრები წარმოებდა ალავერდის სამონასტრო კომპლექსის ე.წ. დაბალ პალატში, რომელიც საკველევი არქიტექტურული ანსამბლის ერთ-ერთ ადრეულ ნაგებობადაა მიჩნეული და სპეციალურ ლიტერატურაში წმინდა გიორგის კათედრალური ტაძრის თანადროულ ანუ XI საუკუნის ნაგებობად განიხილება.